Sistosel, mesanenin destek dokularının zayıflaması sonucu vajina ön duvarına doğru sarkması durumudur. Pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması, mesanenin anatomik yerinden aşağı doğru yer değiştirmesine neden olur.
Bu durum özellikle vajinal doğum yapmış kadınlarda, menopoz sonrası dönemde ve pelvik destek dokuları zayıflamış bireylerde daha sık görülür.
Sistosel ilerleyici bir tablo olabilir ve zamanla hem idrar fonksiyonlarını hem de günlük yaşam konforunu belirgin şekilde etkileyebilir.
Nedenleri
Sistosel genellikle pelvik taban desteğinin zayıflamasıyla ortaya çıkar:
Doğum ve obstetrik faktörler
- Vajinal doğumlar
- Zor doğumlar ve uzun doğum süreci
- Çoklu doğum öyküsü
Yaşa bağlı değişiklikler
- Menopoz sonrası östrojen azalması
- Bağ dokusu elastikiyet kaybı
- Kas zayıflaması
Diğer risk faktörleri
- Kronik kabızlık ve ıkınma
- Ağır kaldırma
- Obezite
- Kronik öksürük (KOAH vb.)
Belirtiler
Sistosel başlangıçta hafif olabilir, ilerledikçe belirginleşir:
Pelvik bölge belirtileri
- Vajinada dolgunluk ve baskı hissi
- “Aşağı doğru bir şey geliyor” hissi
- Uzun süre ayakta kalınca artan rahatsızlık
İdrar ile ilgili belirtiler
- İdrar yapmada zorlanma
- İdrarın tam boşalmadığı hissi
- Sık idrar yolu enfeksiyonu
- İdrar kaçırma (eşlik edebilir)
İleri dönem belirtiler
- Vajinal dışa doğru çıkıntı hissi
- Cinsel ilişkide rahatsızlık
- Günlük aktivitelerde kısıtlanma
Tanı Yöntemleri
Sistosel tanısı genellikle klinik değerlendirme ile konur:
Fizik muayene
- Vajinal muayene
- Pelvik organların değerlendirilmesi
Ek incelemeler
- Ultrasonografi
- Ürodinamik testler (eşlik eden idrar problemlerinde)
- Mesane boşaltım değerlendirmesi
Tedavi Yöntemleri
Tedavi, sarkmanın derecesine ve hastanın şikayetlerine göre planlanır:
Konservatif (ameliyatsız) tedavi
- Pelvik taban egzersizleri (Kegel)
- Yaşam tarzı düzenlemeleri
- Kilo kontrolü
- Kabızlığın önlenmesi
Medikal ve destekleyici yöntemler
- Vajinal pessar kullanımı (mesaneyi destekleyen aparat)
- Östrojen içeren lokal tedaviler (uygun hastalarda)
Cerrahi tedavi
- Anterior vajinal duvar onarımı
- Pelvik taban rekonstrüksiyonu
- Gerektiğinde eşlik eden idrar kaçırma ameliyatları
Cerrahi tedavi, ileri dereceli sistoselde en etkili kalıcı çözümdür.
Sistoselin Önemi
Tedavi edilmeyen sistosel zamanla:
- İdrar boşaltım bozukluklarına
- Tekrarlayan enfeksiyonlara
- Cinsel fonksiyon bozukluklarına
- Vajinal yaşam kalitesinde düşüşe
- Günlük aktivitelerde kısıtlılığa
neden olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sistosel kendiliğinden düzelir mi?
Hayır. Sistosel genellikle ilerleyici bir durumdur ve kendiliğinden düzelmez.
Sistosel tehlikeli midir?
Hayati bir durum değildir ancak ilerlediğinde ciddi yaşam kalitesi bozukluğu oluşturabilir.
Ameliyat şart mı?
Hafif vakalarda egzersiz ve pessar yeterli olabilir. İleri vakalarda ise cerrahi gerekebilir.
Sistosel idrar kaçırma yapar mı?
Evet. Özellikle stres tipi idrar kaçırma ile birlikte görülebilir.
Pelvik egzersizler işe yarar mı?
Hafif ve orta dereceli vakalarda pelvik taban egzersizleri semptomları azaltabilir.
Pessar nedir?
Vajina içine yerleştirilen ve mesaneyi destekleyerek sarkmayı azaltan medikal bir aparattır.
Cerrahi sonrası tekrar eder mi?
Doğru teknik ve uygun hasta seçimi ile risk düşüktür ancak tamamen sıfır değildir.
Cinsel hayatı etkiler mi?
Evet. İleri vakalarda ağrı, rahatsızlık ve memnuniyet azalması olabilir.
Doğum sonrası ortaya çıkar mı?
Evet. Özellikle vajinal doğum sonrası pelvik destek zayıflayabilir.
Sistosel ilerler mi?
Evet. Tedavi edilmezse zamanla derecesi artabilir.
Klinik Özet
Sistosel, pelvik taban desteğinin zayıflaması sonucu mesanenin vajina içine doğru sarkmasıdır. Erken dönemde konservatif yöntemlerle kontrol altına alınabilirken, ileri vakalarda cerrahi tedavi ile başarılı ve kalıcı sonuçlar elde edilebilir.
