Genital siğiller, insan papilloma virüsünün (HPV) bazı tiplerinin neden olduğu, genital bölge ve makat çevresinde ortaya çıkabilen cilt veya mukozal lezyonlardır. Tek bir küçük kabarıklık şeklinde görülebilecekleri gibi zaman içerisinde birden fazla siğilin bir araya gelmesiyle daha geniş alanları da etkileyebilirler.
Genital siğil tedavisi planlanırken yalnızca siğilin görünümü değil; lezyonların sayısı, büyüklüğü, bulunduğu anatomik bölge, kişinin genel sağlık durumu, bağışıklık sistemi, daha önce uygulanan tedaviler ve tedaviye verebileceği yanıt gibi birçok faktör dikkate alınır.
Tedavinin temel amacı çoğunlukla gözle görülen siğilleri ortadan kaldırmak ve varsa kaşıntı, ağrı, tahriş veya kanama gibi şikâyetleri azaltmaktır. Günümüzde HPV enfeksiyonunu vücuttan doğrudan temizleyen özel bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Bununla birlikte bağışıklık sistemi HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümünü zaman içerisinde kontrol altına alabilir.
Bu nedenle genital siğil tedavisi ile HPV enfeksiyonunun tamamen ortadan kaldırılması aynı durum olarak değerlendirilmemelidir.
Genital siğil tedavisi nasıl yapılır?
Genital siğiller için kullanılabilecek birden fazla tedavi seçeneği vardır. Her hasta için aynı yöntemin uygulanması gerekmez.
Dış genital bölgede bulunan uygun lezyonlarda bazı reçeteli ilaçlar kişinin kendisi tarafından uygulanabilir. Bunun dışında sağlık profesyoneli tarafından kriyoterapi, kimyasal uygulamalar, elektrokoter veya cerrahi yöntemlerle siğiller ortadan kaldırılabilir.
CDC’nin anogenital siğiller için yayımladığı tedavi önerilerinde dış genital siğiller için hasta tarafından uygulanabilen imikimod, podofiloks ve sinekateşinlerin yanı sıra sağlık profesyoneli tarafından yapılan kriyoterapi, cerrahi çıkarma, elektrokoter, lazer ve triklorasetik asit gibi yöntemler yer almaktadır.
Tedavi seçilirken şu özellikler değerlendirilir:
- Siğillerin sayısı
- Siğillerin büyüklüğü
- Lezyonların bulunduğu bölge
- Lezyonların dış genital bölgede veya farklı bir anatomik bölgede bulunması
- Daha önce tedavi uygulanıp uygulanmadığı
- Tedaviye verilen yanıt
- Olası yan etkiler
- Kişinin tedavi tercihleri
- Sağlık profesyonelinin deneyimi
CDC, genital siğiller için tek bir yöntemin bütün hastalarda diğer yöntemlerden üstün olduğunu gösteren kesin bir kanıt bulunmadığını ve tedavinin kişiye göre belirlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Genital siğil ilaçla tedavi edilir mi?
Evet. Bazı dış genital siğiller doktor tarafından uygun görüldüğünde reçeteli topikal ilaçlarla tedavi edilebilir.
Kullanılabilen ilaçlar arasında imikimod, podofiloks ve sinekateşin bulunur. Ancak bu ilaçların kullanım şekilleri birbirinden farklıdır ve her biri her genital bölgedeki lezyon için uygun değildir.
İmikimod, bağışıklık yanıtını uyararak siğillerin gerilemesine yardımcı olan topikal bir ilaçtır. Kullanıldığı bölgede kızarıklık, tahriş, yanma veya hassasiyet gibi lokal reaksiyonlar görülebilir.
Podofiloks ise siğil dokusunun ortadan kaldırılmasına yardımcı olan bir ilaçtır. Uygulama sırasında veya sonrasında bölgesel tahriş ve ağrı meydana gelebilir. Gebelikte kullanılmaması gerektiğinden, hamile olan veya hamilelik ihtimali bulunan kişilerin tedavi öncesinde doktora bilgi vermesi önemlidir.
Sinekateşin ise dış genital siğillerde kullanılabilen başka bir topikal tedavi seçeneğidir. Bu ilaçla da kızarıklık, kaşıntı, yanma ve ağrı gibi bölgesel yan etkiler ortaya çıkabilir.
Bu ilaçların reçetesiz şekilde veya doktor tarafından gösterilmeden genital bölgeye uygulanması doğru değildir. Genital bölgedeki cilt ve mukozalar hassas olduğundan yanlış uygulama ciddi tahrişe yol açabilir.
Genital siğil kriyoterapi ile nasıl tedavi edilir?
Kriyoterapi, genital siğillerin tedavisinde kullanılan uygulamalardan biridir. İşlem sırasında sıvı nitrojen veya uygun bir kriyoterapi cihazı kullanılarak siğil dokusu dondurulur.
Dondurma işleminin ardından tedavi edilen dokuda kızarıklık, hassasiyet, ağrı veya su toplamasına benzer bir reaksiyon meydana gelebilir. CDC, kriyoterapi sırasında ve sonrasında ağrının görülebileceğini ve bazı durumlarda kabarcık oluşabileceğini belirtmektedir.
Kriyoterapi çoğu zaman tek uygulamayla tamamlanmayabilir. Siğillerin büyüklüğüne, sayısına ve tedaviye verdiği yanıta bağlı olarak birden fazla seans gerekebilir.
Bu yöntemin mutlaka sağlık profesyoneli tarafından uygulanması gerekir. Evde kullanılan soğutucu ürünler, dondurucu spreyler veya benzeri yöntemlerle genital siğili yok etmeye çalışmak ciltte hasar meydana getirebilir.
Genital siğil yakılarak tedavi edilir mi?
Halk arasında “siğili yakmak” şeklinde ifade edilen yöntem, tıbbi ortamda elektrokoter veya benzeri cihazlarla siğil dokusunun kontrollü biçimde ortadan kaldırılmasını ifade edebilir.
Elektrocerrahi sırasında elektrik enerjisinden yararlanılarak siğil dokusu tahrip edilir. İşlem öncesinde bölgesel anestezi uygulanması gerekebilir.
Bu yöntem özellikle belirli sayıda veya uygun yerleşimli lezyonlarda tercih edilebilir. Ancak uygulama sırasında dokunun ne kadar derin tedavi edildiğinin kontrol edilmesi önemlidir. Gereğinden fazla derin uygulama iz oluşmasına veya çevredeki dokunun zarar görmesine neden olabilir.
Evde genital siğili ateş, sıcak metal, kimyasal maddeler veya başka yakıcı yöntemlerle ortadan kaldırmaya çalışmak ciddi yanık, kanama ve enfeksiyon riskleri nedeniyle güvenli değildir.
Genital siğil ameliyatla alınır mı?
Bazı genital siğiller cerrahi olarak çıkarılabilir.
Özellikle çok büyük, yaygın, kalın veya diğer tedavilere yanıt vermeyen lezyonlarda cerrahi yöntemler gündeme gelebilir. Siğilin özelliklerine göre makas veya cerrahi aletlerle çıkarma, küretaj, elektrokoter veya lazer gibi farklı tekniklerden yararlanılabilir.
Cerrahi yöntemin avantajlarından biri, uygun hastalarda görünür siğillerin önemli bölümünün kısa sürede ortadan kaldırılabilmesidir. Bununla birlikte işlem sonrasında iyileşme süreci ve yara bakımı gerekebilir.
Ayrıca cerrahi olarak siğilin çıkarılması, vücuttaki HPV enfeksiyonunun kesin olarak sona erdiği anlamına gelmez. Daha sonra aynı bölgede veya başka bir bölgede yeni siğiller ortaya çıkabilir.
Genital siğil için kimyasal tedavi uygulanır mı?
Evet. Sağlık profesyoneli tarafından bazı genital siğillerde triklorasetik asit (TCA) veya biklorasetik asit (BCA) gibi kimyasal ajanlar kullanılabilir.
Bu maddeler siğil dokusundaki proteinleri kimyasal olarak etkileyerek lezyonun ortadan kaldırılmasına yardımcı olur. Ancak bu ürünler güçlü kimyasal maddeler olduğundan yalnızca uygun doz ve teknikle uygulanmaları gerekir.
Yanlış bölgeye veya fazla miktarda uygulanmaları çevredeki sağlıklı ciltte hasara yol açabilir. Bu nedenle TCA veya BCA gibi ürünlerin evde kendi kendine uygulanması önerilmez.
Genital siğil lazerle tedavi edilir mi?
Bazı hastalarda lazer yöntemi genital siğillerin tedavisinde kullanılabilir.
Özellikle geniş, çok sayıda veya başka tedavilere yeterli yanıt vermeyen lezyonlarda lazer veya cerrahi yöntemler değerlendirilebilir. Hangi yöntemin kullanılacağı lezyonların özelliklerine ve kişinin durumuna göre belirlenir.
Lazer tedavisinin gerekli olup olmadığına doktor karar verir. Her genital siğil için lazer uygulanması gerekmez ve lazerin tercih edilmesi tedavinin kesin olarak daha başarılı olacağı anlamına gelmez.
Genital siğil tedavisinde hangi yöntem daha etkilidir?
Genital siğiller için herkes açısından geçerli tek bir “en etkili” tedavi yöntemi bulunmamaktadır.
Bir kişide topikal ilaç uygun olabilirken başka bir kişide kriyoterapi veya cerrahi yöntem tercih edilebilir. Tedavinin başarısı siğillerin özelliklerine ve kişinin tedaviye verdiği yanıta göre değişebilir.
CDC, tedavi seçiminde siğillerin boyutunun, sayısının ve anatomik yerleşiminin yanı sıra maliyet, uygulama kolaylığı, yan etkiler, hasta tercihi ve sağlık profesyonelinin deneyiminin de dikkate alınmasını önermektedir.
Bu nedenle yalnızca başka bir kişinin kullandığı tedavinin sonuçlarına bakarak aynı yöntemin uygulanması doğru değildir.
Genital siğil tedavisi ne kadar sürer?
Tedavinin süresi kullanılan yönteme ve siğillerin özelliklerine göre değişebilir.
Bazı küçük lezyonlarda tedavi daha kısa sürede tamamlanabilirken, çok sayıda veya büyük siğillerde birden fazla uygulama gerekebilir. CDC, anogenital siğillerin tedaviye genellikle yaklaşık üç ay içerisinde yanıt verdiğini belirtmektedir. Bununla birlikte bu süre her hasta için aynı değildir.
Tedavi süresini etkileyebilecek faktörler arasında:
- Siğillerin büyüklüğü
- Lezyonların sayısı
- Siğillerin bulunduğu bölge
- Kullanılan tedavi yöntemi
- Kişinin tedaviye verdiği yanıt
- Bağışıklık sistemini etkileyen durumlar
- Daha önce tedavi uygulanmış olması
yer alabilir.
Bu nedenle “genital siğil kesin olarak birkaç günde geçer” şeklindeki ifadeler gerçekçi değildir.
Genital siğil tedaviden sonra tekrarlar mı?
Evet, genital siğiller tedaviden sonra yeniden ortaya çıkabilir.
Bunun temel nedenlerinden biri, uygulanan tedavilerin öncelikle görünen siğilleri ortadan kaldırmaya yönelik olmasıdır. HPV enfeksiyonu ise tedavinin ardından bir süre daha vücutta bulunabilir.
CDC, mevcut tedavilerin HPV bulaştırıcılığını azaltabileceğini ancak virüsü tamamen ortadan kaldırdığının kesin olarak gösterilmediğini belirtmektedir. Tedavi sonrasında yeni siğillerin ortaya çıkması bu nedenle mümkün olabilir.
Yeni bir lezyonun ortaya çıkması da mutlaka yakın zamanda yeni bir HPV bulaşı olduğu anlamına gelmez. HPV enfeksiyonunun seyri değişken olabilir ve enfeksiyon daha önce edinilmiş olabilir.
Genital siğil tedavisi HPV’yi tamamen ortadan kaldırır mı?
Hayır. Genital siğillerin tedavisi ile HPV enfeksiyonunun ortadan kaldırılması birbirinden farklıdır.
Tedaviler esas olarak gözle görülen siğillerin ve buna bağlı şikâyetlerin giderilmesini amaçlar. Günümüzde mevcut HPV enfeksiyonunu doğrudan ortadan kaldıran standart bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. WHO da HPV enfeksiyonu için şu anda doğrudan bir tedavi olmadığını, buna karşılık genital siğiller ve HPV’nin neden olduğu diğer hastalıklar için tedavilerin bulunduğunu belirtmektedir.
Bununla birlikte bağışıklık sistemi birçok HPV enfeksiyonunu zaman içerisinde kontrol altına alabilir. WHO’ya göre HPV enfeksiyonlarının büyük bölümü bağışıklık sistemi tarafından kendiliğinden kontrol edilir.
Genital siğil tedavisi sırasında cinsel ilişkiye girilir mi?
Genital siğil tedavisi devam ederken cinsel temas konusunda doktorun önerilerine uyulması gerekir.
HPV, yalnızca penetrasyon yoluyla değil, enfekte cilt bölgelerinin birbirine temas etmesiyle de bulaşabilir. Kondom kullanımı HPV bulaşma riskini azaltabilir ancak genital bölgenin tamamını kaplamadığı için tam koruma sağlamaz.
Ayrıca bazı topikal ilaçlar kullanılan bölgede tahrişe neden olabilir ve bazı ürünler kondom veya vajinal diyafram gibi lateks bariyerlerin dayanıklılığını etkileyebilir. Bu nedenle kullanılan ilacın prospektüsü ve doktorun önerileri dikkate alınmalıdır.
Görünür genital siğiller bulunduğunda partnerle açık iletişim kurulması ve cinsel sağlık konusunda sağlık profesyonelinden kişisel öneri alınması uygun olur.
Genital siğil tedavisinde HPV testi yapılır mı?
Genital siğillerin tanısı için rutin HPV testi kullanılmaz.
CDC, HPV testlerinin genital siğil tanısı amacıyla kullanılmaması gerektiğini belirtmektedir. Bu testler esas olarak rahim ağzı kanseri taraması ve anormal tarama sonuçlarının değerlendirilmesi gibi belirli klinik durumlarda kullanılır.
Genital siğil şüphesi bulunan bir lezyonda doktor çoğu zaman fiziksel muayene ile değerlendirme yapar. Görünüm alışılmadıksa, tanıdan emin olunamıyorsa veya lezyon standart tedaviye yanıt vermiyorsa biyopsi gibi ek incelemeler gerekebilir.
Her genital kabarıklık genital siğil midir?
Hayır. Genital bölgede görülen her kabarıklığın HPV kaynaklı olması gerekmez.
Bazı normal anatomik yapılar, cilt hastalıkları veya diğer enfeksiyonlar görünüm açısından genital siğile benzeyebilir. Bu nedenle ilk kez fark edilen bir genital oluşumun doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Özellikle koyu renkli, sert, cilt altındaki dokulara yapışık, kanayan veya ülserleşmiş lezyonlarda farklı hastalıkların dışlanması gerekebilir. CDC, bu tür atipik özelliklere sahip lezyonlarda biyopsinin değerlendirilmesini önermektedir.
Genital siğil tedavisinde evde ne yapılmamalıdır?
Genital siğili kendi kendine kesmek, koparmak, sıkmak veya yakmak doğru değildir.
Aynı şekilde el veya ayaklardaki siğiller için satılan standart siğil ilaçlarının doktor önerisi olmadan genital bölgeye uygulanması da uygun değildir.
Özellikle şu uygulamalardan kaçınılmalıdır:
- Siğili makasla veya bıçakla kesmek
- Siğili koparmaya çalışmak
- Ateş veya sıcak metal ile yakmak
- Sirke veya konsantre asitler uygulamak
- Doktor önerisi olmadan kimyasal ürün kullanmak
- Genital bölgeye uygun olmayan siğil ilaçlarını uygulamak
- Siğili iğne veya başka bir cisimle delmek
Bu tür müdahaleler kanama, yara, enfeksiyon, tahriş ve iz oluşumuna neden olabilir.
Genital siğil tedavisinden sonra nelere dikkat edilir?
Tedavi sonrasında doktorun önerdiği yara veya cilt bakımına uyulmalıdır.
Kriyoterapi, elektrokoter veya cerrahi işlem sonrasında bölgede bir süre kızarıklık, hassasiyet, ağrı veya kabuklanma görülebilir. Uygulanan tedaviye bağlı normal iyileşme süreci ile enfeksiyon belirtilerini birbirinden ayırmak önemlidir.
Şu durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir:
- Şiddetli veya giderek artan ağrı
- Yoğun ya da durmayan kanama
- Belirgin şişlik
- İrinli veya kötü kokulu akıntı
- Ateş
- İyileşmeyen yara
- Hızlı şekilde yeni lezyonların ortaya çıkması
Tedavi edilen bölgede yeniden kabarıklık görülmesi durumunda da oluşumun yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Genital siğil tedavisinde HPV aşısının yeri nedir?
HPV aşısı mevcut genital siğili tedavi etmek amacıyla kullanılmaz. Aşının temel amacı yeni HPV enfeksiyonlarını ve HPV’nin neden olabileceği hastalıkları önlemektir. WHO, mevcut HPV enfeksiyonlarını tedavi etmek için koruyucu HPV aşılarının kullanılmadığını belirtmektedir.
Bununla birlikte HPV aşıları, genital siğillere ve bazı HPV ilişkili kanserlere neden olan belirli HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir. Özellikle HPV 6 ve 11, genital siğillerin büyük bölümünden sorumlu tiplerdir.
Daha önce HPV ile karşılaşmış kişilerde aşının uygun olup olmadığı yaş, mevcut sağlık durumu, önceki aşılar ve ülkenin aşılama önerileri gibi faktörlere göre doktorla görüşülebilir.
Genital siğil tedavisi kansere karşı koruma sağlar mı?
Genital siğillerin tedavi edilmesi, görünen lezyonların ortadan kaldırılmasını amaçlar. Bu nedenle genital siğil tedavisini HPV kaynaklı kanserlerden korunmaya yönelik tarama programlarının yerine koymamak gerekir.
Genital siğillere en sık neden olan HPV 6 ve 11 tipleri düşük riskli tipler olarak kabul edilir ve HPV kaynaklı kanserlerin büyük bölümünden sorumlu değildir. Bununla birlikte farklı HPV tipleri aynı kişide bulunabilir.
Rahim ağzı bulunan kişilerin yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun rahim ağzı kanseri taramalarını düzenli şekilde yaptırması önemlidir. WHO, rahim ağzı kanseri açısından tarama ve öncül lezyonların tedavisinin kanserin önlenmesinde önemli olduğunu vurgulamaktadır.
Genital siğil için hangi doktora gidilir?
Genital siğil şüphesi bulunan kişiler dermatoloji, üroloji veya kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurabilir. Hangi uzmanlık alanının uygun olduğu lezyonun bulunduğu bölgeye ve kişinin cinsiyetine, yaşına ve diğer sağlık özelliklerine göre değişebilir.
Doktor muayene sırasında lezyonların:
- Sayısını
- Boyutunu
- Şeklini
- Rengini
- Yerleşimini
- Ne kadar süredir mevcut olduğunu
değerlendirir.
Tanı net değilse veya lezyon alışılmadık özellikler taşıyorsa biyopsi ya da başka incelemeler yapılabilir. CDC’ye göre özellikle pigmentli, sert, alttaki dokuya yapışık, kanayan veya ülserleşmiş lezyonlarda biyopsi düşünülmelidir.
Sonuç
Genital siğil tedavisi, lezyonların sayısı, büyüklüğü, bulunduğu bölge ve kişinin genel sağlık durumu dikkate alınarak planlanır. Küçük ve uygun bazı dış genital siğillerde doktor tarafından reçete edilen topikal ilaçlardan yararlanılabilir. Bunun dışında kriyoterapi, kimyasal uygulamalar, elektrokoter, cerrahi çıkarma veya bazı durumlarda lazer gibi yöntemler kullanılabilir.
Tedavinin amacı çoğunlukla görünen siğilleri ortadan kaldırmak ve varsa şikâyetleri azaltmaktır. Günümüzde HPV enfeksiyonunu doğrudan vücuttan temizleyen standart bir tedavi bulunmamaktadır. Buna rağmen bağışıklık sistemi birçok HPV enfeksiyonunu zaman içerisinde kontrol altına alabilir.
Genital siğiller tedavi sonrasında tekrar ortaya çıkabileceğinden, yeni lezyonların fark edilmesi durumunda yeniden doktor değerlendirmesi yapılması gerekebilir. Ayrıca genital bölgede görülen her kabarıklığın HPV kaynaklı siğil olmadığı unutulmamalıdır.
Kısacası, genital siğil tedavisinde tek bir yöntem herkes için uygun değildir. İlaç tedavisi, kriyoterapi, kimyasal uygulama, elektrokoter, cerrahi çıkarma veya lazer gibi seçeneklerden hangisinin kullanılacağı doktor muayenesi sonrasında belirlenmelidir. Genital bölgeye doktor önerisi olmadan siğil ilacı, asit, yakıcı madde veya evde uygulanan dondurucu ürünler kullanılmamalı; siğil kesilmemeli, koparılmamalı veya sıkılmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bazı genital siğiller tedavi uygulanmadan kendiliğinden gerileyebilir. Ancak siğiller aynı kalabilir veya büyüyerek sayıları artabilir. Bu nedenle özellikle ilk kez ortaya çıkan lezyonların değerlendirilmesi önemlidir.
Tek bir yöntem bütün hastalar için daha uygun değildir. İlaç, kriyoterapi, cerrahi veya diğer yöntemler siğillerin özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Bazı lezyonlar tek uygulamada ortadan kaldırılabilirken birçok durumda birden fazla tedavi gerekebilir. Tedavi süresi siğillerin büyüklüğü, sayısı ve kullanılan yönteme göre değişir.
Evet. Tedavi sonrasında yeni siğiller ortaya çıkabilir. Görünen siğilin ortadan kaldırılması HPV enfeksiyonunun aynı anda tamamen yok olduğu anlamına gelmez.
Genital siğil tanısı koymak için rutin HPV testi önerilmez. Tanı çoğunlukla muayene ile değerlendirilir.
Doktor tarafından dış genital bölgedeki uygun lezyonlar için reçete edilen bazı ilaçlar kişinin kendisi tarafından uygulanabilir. Ancak hangi ilacın kullanılacağı ve nereye uygulanacağı önceden sağlık profesyoneli tarafından belirlenmelidir.
Hayır. Koruyucu HPV aşıları mevcut HPV enfeksiyonunu veya mevcut genital siğili tedavi etmek amacıyla kullanılmaz. Yeni enfeksiyonlara ve belirli HPV tiplerinin neden olduğu hastalıklara karşı korunmaya yardımcı olur.
Genital siğillerin büyük bölümüne neden olan HPV tipleri kanserle ilişkili yüksek riskli HPV tiplerinden farklıdır. Bununla birlikte genital bölgede görülen her lezyonun siğil olduğu varsayılmamalıdır. Atipik, kanayan, ülserleşen veya hızla değişen oluşumların doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.